Proletarya

Şimdilik anket sonuçları aşağıdaki gibi... 1. Ailenizin aylık geliri ortalama ne kadar?
	%	Adet
	22,75	43	1000 - 1400 YTL
	11,64	22	2000 - 2500 YTL
	10,58	20	600 - 800 YTL
	10,05	19	800 - 1000 YTL
	9,52	18	1600 - 2000 YTL
	8,99	17	400 - 600 YTL
	7,41	14	1400 - 1600 YTL
	6,35	12	4000 - 10000 YTL
	4,23	8	2500 - 3000 YTL
	3,17	6	3000 - 4000 YTL
	2,65	5	-400 YTL
	2,65	5	10000+ YTL
	Toplam:	189

	2. Etnik kökeniniz nedir?
	%	Adet
	75,53	142	Türk
	8,51	16	Kürt
	4,79	9	Arab
	2,66	5	Laz
	1,60	3	Arnavut
	1,06	2	Boşnak
	1,06	2	Çerkez
	1,06	2	Rum
	1,06	2	Kazak-Kırgız-Tatar
	1,06	2	Diğer
	0,53	1	Azerî-Türkmen
	0,53	1	Gürcü
	0,53	1	Zaza
	0,00	0	Ermeni
	0,00	0	Süryanî
	0,00	0	Uygur-Özbek
	0,00	0	Yahudî
	Toplam:	188

	3. Ailenizin gelir türü hangisidir?
	%	Adet
	45,86	83	Maaş - Memur
	29,28	53	Ücret - İşçi
	17,68	32	Kâr - Esnaf/Serbest
	7,18	13	Kâr - İşveren
	Toplam:	181

	4. Dinsel/Mezhepsel kökeniniz hangisi?
	%	Adet
	68,60	118	Sunnî - Hanefî
	11,05	19	Diğer müslüman
	9,30	16	Alevî
	7,56	13	Sunnî - Şafî
	1,16	2	Katolik
	1,16	2	Ortodoks
	1,16	2	Yahudî
	0,00	0	Diğer Hristiyan
	Toplam:	172

	5. Kendinizi siyasi yelpazenin neresinde tanımlarsınız?
	%	Adet
	49,71	85	Solcu
	25,15	43	Sağcı
	25,15	43	Merkezci
	Toplam:	171

	6. Kendinizi Türkiye`deki hangi siyasi görüşe daha yakın hissediyorsunuz?
	%	Adet
	32,75	56	Solcu Atatürkçü Laik
	21,64	37	Solcu / Sosyalist
	19,30	33	Sağcı Atatürkçü Milliyetçi
	11,11	19	İslamcı Demokrat
	9,36	16	İslamcı Milliyetçi
	5,85	10	Liberal Demokrat
	Toplam:	171

	7. Türkiye`nin AB`ye girmesini nasıl bulursunuz?
	%	Adet
	45,25	81	Olumsuz
	35,75	64	Olumlu
	18,99	34	Farketmez
	Toplam:	179

	8. En öncelikli sorun sizce hangisidir?
	%	Adet
	60,57	106	Ekonomi, işsizlik, yoksulluk
	22,86	40	İç siyaset, laikliğin ve Atatürk ilkelerinin tehlikede olması
	16,57	29	Dış siyaset, ülkenin bütünlüğünün tehlikede olması
	Toplam:	175

	9. Geçen seçimlerde hangi partiye oy vermiştiniz?
	%	Adet
	27,12	48	CHP - Cumhuriyet Halk Partisi
	20,90	37	AKP - Adalet ve Kalkınma Partisi
	19,77	35	Oy Kullanmadım
	12,99	23	MHP - Milliyetçi Hareket Partisi
	3,95	7	TKP - Türkiye Komünist Partisi
	2,82	5	İP - İşçi Partisi
	2,82	5	DP - Demokrat Parti
	2,82	5	Diğer
	2,82	5	DTP`li Bağımsızlar
	1,69	3	GP - Genç Parti
	1,69	3	ÖDP - Özgürlük ve Dayanışma Partisi
	0,56	1	SP - Saader Partisi
	0,00	0	BTP - Bağımsız Türkiye Partisi
	0,00	0	LDP - Liberal Demokrat Parti
	0,00	0	EMEP- Emeğin Partisi
	0,00	0	HYP - Halkın Yükselişi Partisi
	Toplam:	177

	10. Hangi bölgede yaşıyorsunuz?
	%	Adet
	29,94	53	Marmara
	19,77	35	İç Anadolu
	16,38	29	Ege
	14,69	26	Akdeniz
	6,78	12	Karadeniz
	5,65	10	GüneyDoğu Anadolu
	3,39	6	Doğu Anadolu
	3,39	6	Yurtdışı
	Toplam:	177

	11. Cinsiyetiniz?
	%	Adet
	64,97	115	Erkek
	35,03	62	Kadın
	Toplam:	177

	12. Yaşınız?
	%	Adet
	22,35	40	21 - 24
	21,23	38	18 - 20
	19,55	35	25- 30
	18,44	33	-18
	5,59	10	31- 35
	5,03	9	41- 49
	3,35	6	36 - 40
	3,35	6	50 - 60
	1,12	2	60+
	Toplam:	179

	13. Vatandaşlık aidiyetinin nasıl olması gerekiyor sizce?
	%	Adet
	61,58	109	Türk
	31,07	55	Türkiyeli
	7,34	13	Diğer
	Toplam:	177

	14. Bayansanız siz, erkekseniz eşiniz, evli değilsenin anneniz başötülü mü?
	%	Adet
	58,55	113	Hayır
	41,45	80	Evet
	Toplam:	193

Sinan Çetin, halkın tepeden inme metodlarla çağdaşlaştırılmaya veya değiştirilmeye çalışılmasını eleştirmek için çok anlamlı bir kısa film çalışması yapmış:

Mutlu ol, Bu bir emirdir!

Bu kısa filmi izleyince türban yasağının saçmalığı akla geldiği gibi "Ne mutlu türküm diyene" sözü de akla geliyor. Aynı zamanda kürtçe yasağının anlamsızlığı da...

Diyarbakır belediyesi de Kürtçe afiş yasağına tepki olarak  Çince afiş bastırmış.

Diyarbakır'da Çince afiş

Türkiye'de siyasi tartışmalar iki sorun üzerine yoğunlaşıyor. Birisi kürt sorunu, diğeri ise başörtüsü sorunu. Siyasi partilerin bu iki sorun üzerindeki görüşleri sembolik anlamlar da ifade ediyor. Örneğin kürt sorununda benzer konumda bulunan partiler, 301. madde, AB sorunu gibi farklı sorunlarda da birbirlerine yakın yerde duruyorlar. Başörtüsü sorununda da aynı şey söz konusu.

Aşağıda kürt sorunu ve başörtüsü sorunu ekseninde partilerin yerleştirildiği bir tablo var. 

Başörtüsü sorunu ekseninde pozitif (sağ) tarafta bulunan partiler başörtüsünün her yerde serbest olmasını savunuyorlar. Eksenin orta kısmında bulunan partiler ise kamusal alanda yalnızca hizmet alanlara serbest, hizmet verenlere ise yasak olmasını savunuyorlar. Eksenin negatif (sol) kısmında yer alan partiler ise başörtüsünün kamusal alanda yasak olması gerektiğini savunuyorlar.

Kürt sorunu ekseninde pozitif (yukarı) tarafta bulunan partiler kürt sorununun 
barışçıl ve demokratik yöntemlerle çözülmesini savunuyorlar. Bu bağlamda kürtçenin eğitim dili olarak kullanılabilmesini kabul eden partiler en yukarıda bulunuyor. Kürt sorunu ekseninin
ortasında yer alan partiler, kişisel haklar çerçevesinde, kürtçe yayın gibi hakların verilmesini savunuyor. Aşağıda yer alan partiler ise kürt sorununu bir asayiş ve güvenlik sorununa indirgiyorlar. Kürtçenin şimdiki statüsünü yeterli ve hatta "fazla" görüyorlar.

Siyasi partiler, tabloda üç ayrı bölgede yoğunlaşıyorlar. 1. bölgede, yani kürt sorunu ve türban sorununun ikisinde de pozitif bölgede bulunanlar sol-liberal  olarak nitelenebilir. 2. bölgede, yani kürt sorununda negatif, türban sorununda pozitif bölgede olanlar dinci-muhafazakar olarak nitelenebilir. 3. bölgede yani her iki eksende de negatif kısımda bulunanlar ise kemalist olarak nitelenebilir.

 

Türkiye'de kimilerinin terör sorunu, kimilerinin de güneydoğu sorunu dediği bir sorun var. Olaya terör sorunu diyenler bazı "gözü dönmüş canilerin" dış güçlerin maşalığına soyunması ile şiddet kullanıp Türkiye'yi güçsüz düşürmeye çalıştığını söylüyorlar. Sorunun adını güneydoğu sorunu olarak koyanlar ise bizim de "ufak tefek" hatalar yaptığımızı kabul ediyorlar. Tabi bu hataları yalnızca ekonomik olarak görüyorlar. "Güneydoğu'yu ihmal ettik, işsiz ve aç kitleler terör örgütünün kucağına itildi".

Ancak gerçeklik daha başkadır. İşsizlik ve yoksulluk yalnızca 'Güneydoğu'da yok. Karadenizde, İç Anadolu'da da benzer tablo var. Kaldı ki "terör örgütü" işsizlik ve yoksulluk üzerinden değil, kürt kimliği üzerinden propaganda yapıyor. 'Terörist'ler arasında sadece işsizler ve yoksullar yok. Üniversite mezunları, doktorlar falan da var.

Kürt sorunu, kürt halkının yok sayılması ve kürt dilinin yasaklanmasından kaynaklı bir sorundur. Kürt diye bir şey yoktur, kürtler dağ türküdür, karda yürürken kart kurt sesleri çıkardıkları için bunlara kürt denilmiştir gibi efsaneler bile üretilmiştir.

Bir kürt sorununun varlığını kabul edenler hatta sorunun çözümüne ciddi demokratik çözüm önerileri getirenler yine de pkk'ya küfretmeden, hain, bölücü, terörist vb. şeyleri söylemeden edemiyorlar. Pkk'nın "kürt kardeşlerimizin" asla temsilcisi olamayacağını söylüyorlar. Kürt sorununun varlığını kabul edenler kürt halkının ezildiğini, demokratik haklarının gaspedildğini bilmelerine karşın her nedense kürtlerin bu durum karşısında isyan etmelerinin doğal olduğunu bir türlü kavrayamıyorlar. Kürtler melek değildir, kürtler de isyan eder, kürtler de silah kullanır, silahlı bir örgüte sempati ile bakabilirler. Kürt sorununda pkk'yı çözümün dışına itmek kürtlerin isyan ettiği gerçeğini görmemek olur.

Kendini asla milliyetçi olarak addetmeyen bazı kesimler (sosyalit, liberal ve islamcılar) pkk'ya söverek ama ne olduğunu anlamaya çabalamayarak milliyetçiliğe düşüyorlar. Bu "hümanist" kesimler silahla çözümün olmayacağından hareketle böyle bir tavır içine girdiklerini söylüyorlar. Ancak bu kesimler silahı her ne şekilde olursa olsun reddetmiyorlar. Silah ancak kürtlük için kullanılırsa kötü oluyor bunlar için. Sözgelimi "vatanı böldürmemek" için silah kullanmak iyidir ancak "vatanı bölmek" için silah kullanmak kötüdür. Böylece anlıyoruz ki pkk'ya yalnızca küfretmek, sorunun çözülebilmesi için asla muhatap almamak insanî duygulardan değil siyasi önyargılardan ve türklüğün kürtlükten üstün olduğu gibi milliyetçi bir önyargıdan kaynaklanıyor. Eğer silah her ne koşulda olursa olsun kötü ise, kimin ne için kullandığından bağımsız olarak her silahlı örgüte aynı şekilde yaklaşmak gerekir. Sosyalistler için "eli silahlı" Che Guevara, terörist bir hain değil devrimci bir gerilladır. İslamcılar için Hamas sivillleri öldüren terörist ve insanlık düşmanları değil, bağımsızlık mücadelesi veren mücahidlerdir. Ancak konu pkk'ya gelince onlar terörist ve hatta haindirler. Bu tavır pkk'nın "nasıl" (silahlı) olduğu ile ilgili değil "ne için" (kürtlük için) olduğu ile doğrudan ilgilidir.

Her konuda olduğu gibi pkk konusunda da soğukkanlı, akılcı ve mantıklı olunmalıdır. Pkk konusunda aklımızı yitirip sadece küfrederek çözüme bir katkı sağlayamayız. Kürtlerin bir kısmı için pkk bizim düşündüğümüz şey değildir. Başımızı kuma sokarak, aslında kürtler pkk'ya sempatik bakmıyor diyerek ancak kendimizi kandırırız. Çözüm önerimiz pkk'ya sempatik bakan ve bakmayan tüm kürtleri kapsamadıkça gerçek bir çözüm önerisi olamaz.

video - 1
video - 2
video - 3

Toplumda ortaya çıkan yeni bir din, eski dini inkar etmek demektir. Toplumdaki genel algıya bir karşı çıkıştır. Yeni din, ezberleri bozmak, mevcut durumu sorgulamak demektir, statükoya karşı çıkıştır. Bu yüzden eski dine ve dolayısıyla mevcut toplumsal koşullara başkaldıran dini hareketler devrimci bir karaktere sahiptir.

“İlk Hıristiyanlık tarihinin modern işçi sınıfı hareketiyle dikkate değer benzerlik noktaları vardır. Her ikisine de baskı uygulanmış ve zulmedilmiş, taraftarları hor görülmüş ve birinciler insanlık düşmanı olarak, sonuncular ise devlet düşmanı, dinin, ailenin, toplumsal düzenin düşmanı olarak özel yasalara tâbi tutulmuştur. Ve tüm bu baskılara karşın, hatta bunların teşvik etmesiyle, onlar muzaffer bir şekilde ağır ağır ilerlerler.” (Marx ve Engels, Din Üzerine, “İlkel Hıristiyanlığın Tarihine Katkı”.)

Marx ve Engels’ten yukarıdaki alıntıyı yapan Alan Wood İslamın da tıpkı Hristiyanlık gibi, ezilenlerin devrimci kitle hareketi olduğunu söyler.

“Fransa’da Sınıf Savaşları”na Önsöz’de Engels Hristiyanlık tarihinin özetini bir devrim tarihi şeklinde sunar:

“Bundan hemen hemen tam 1.600 yıl önce Roma İmparatorluğunda da tehlikeli bir devrimci parti ortalığı kasıp kavuruyordu. Bu parti, dini ve devletin bütün temellerini baltalıyordu. İmparatorun iradesinin en yüce yasa olduğunu açıkça reddediyordu. Vatansızdı, enternasyonaldi, Galya'dan Asya'ya kadar bütün imparatorluk yüzeyinde yayılıyor, imparatorluğun sınırlarından ötelere taşıyordu. Bu parti, uzun zaman yeraltında gizli baltalama eyleminde bulunmuştu. Ama uzunca bir süreden beri gün ışığına çıkacak kadar güçlü olduğuna inanıyordu. Hıristiyan adı altında tanınan bu devrimci parti orduda da güçlü bir biçimde temsil ediliyordu. Koskoca lejyonlar hıristiyandı. Putatapıcı ulusal dinin resmi törenlerine katılmaları emredildiğinde, devrimci askerler küstahlıklarını, zırhlı başlıklarına protesto ettiklerini belirten özel işaretler —haçlar— takmaya kadar vardırıyorlardı. Üstlerinin kışlalarda adet halini alan hır çıkarmaları da bir işe yaramıyordu. Ordusunda düzenin, emre uymanın ve disiplinin nasıl baltalandığını gören imparator Dioelétien artık daha fazla kendini tutamadı. Enerjik bir biçimde işe el koydu. Çünkü henüz vakit vardı. Sosyalistlere karşı bir yasa çıkardı, yani hıristiyanlara karşı bir yasa demek istiyorum. Devrimcilerin toplantıları yasaklandı. Lokalleri kapatıldı ya da yıkıldı, hıristiyan işaretleri, haç, vb., Saksonya'da kırmızı mendillerin yasaklandığı gibi yasaklandı. Hıristiyanlar devlet görevlerinde çalışamaz oldular, askerlikte onbaşı olma hakları bile yoktu. O dönemde, Bay Von Köller'in devrime karşı yasa tasarısının varsaydığı biçimde "bireyin saygısını" uyandıran bugünkü kadar iyi eğitilmiş yargıçlar olmadığına göre, hıristiyanların mahkemelerden adalet arama hakları düpedüz yasaklanmıştı. Hıristiyanları ayrı tutan bu özel yasa da etkisiz kaldı. Hıristiyanlar, yazılı yasayı, duvarlardan alay ederek söküp attılar. Dahası var, söylendiğine göre, Nicomedie'de hıristiyanlar, imparatorun oturduğu sarayı ateşe verdiler. Bunun üzerine imparator, öcünü, MS 303 yılında hıristiyanlara karşı büyük kıyıma girişerek aldı. Bu bu cins kıyımların sonuncusu idi. Ve o kadar etkili oldu ki, onyedi yıl sonra ordunun büyük çoğunluğu hıristiyanlardan oluşuyordu ve Dioclétien'den sonra gelen ve papazların Büyük adını taktıkları Roma İmparatorluğunun yeni hükümdarı Konstantin, hıristiyanlığı devlet dini ilân ediyordu.”

Dinin devrimci karakteri ancak “yeni bir din”, “eskisini yadsıyan bir din” olduğu sürece geçerli olabilmiştir. Din egemen konuma geldiğinde “devletin dini”, ”resmi din”, olduğunda tüm devrimci özelliklerini yitirir. Artık din, statükoyu muhafaza için basit bir araca dönüşür. Ortaçağ’da Hristiyanlığın geldiği durum ortada. Cennet’ten toprak satın alabilecek nitelikteki kitlelerin oluşturulduğu düşünülürse dinin ne derece bir muhafazakarlık aracı olduğu anlaşılabilir. Artık resmi din mücadele ettiği şeye dönüşmüştür. Hristiyanlık, putperest cehalete karşı mücadele etmiş fakat kendisini cehalet unsuru olmaktan koruyamamıştır. Dinin bu özelliği yapısal bir sorundur. Din toplumsal maddi ilişkileri olduğu gibi somut şekliyle algılamak yerine, ilahî, soyut ve bilinmezlik zemininde farklı bir süzgeçten geçirerek kitlelere önderlik eder. Hristiyanlık kendisini doğrudan kölecilik karşıtı, mevcut imparatorluk düzeni karşıtı şeklinde tanımlamamıştır. Hristiyanlığın öne sürdükleri, ilahî düzen, genel ahlak kuralları gibi soyut kavramlar olduğundan din adamları tarafından başka somut ve maddi amaçlar için rahatça kullanılmıştır. Bu bakımdan sürekli art niyetli olarak öne sürülen “din kitlelerin afyonudur” önermesi doğrulanmış oluyor. Zaten Hristiyanlığın ve İslam’ın da karşı olduğu din (putperestlik) yeni düzene karşı yeterince uyuşturucu görevi görmüştü. “Kişi nasıl olur da atalarının dinini inkar eder”? İslama karşı söylenen buydu.

Din kitlelerin afyonudur

“Din kitlelerin afyonudur” sözü, dinin kitleleri hakları için mücadele etmekten alıkoyan, statükoyu korumak için kullanılan bir araç olduğunu anlatmak için kullanılır. Aslında bu sözü Marx daha farklı bir şeyi anlatmak için kullanıyordu. Lenin bu sözü bahsedilen anlamı ile kullanmıştır. Marx tam olarak şöyle demişti:

"Din ruhsuz bir dünyanın ruhu, ezilenlerin haykırışı, kapsiz bir dünyanın kalbidir. Din kitlelerin afyonudur. (ağrı kesici)"

Burada dinin, açıklama getirme çabası, hayatı anlamlı kılma çabası ve güçlüklere dayanma gücü verdiği vurgulanıyor daha çok. Dünyanın sürekli cefasını çekenler bu anlamsızlığa karşı öte dünyadaki sefa ile hayatlarına anlam katıyorlar.

Lenin, daha çok dinin sorunları yok saymada bir araç olarak kullanılmasına dikkat çekmiştir.

Din, bütün yaşamı boyunca çalışan ve yokluk çekenlere, bu dünyada azla yetinmeyi, kısmete boyun eğmeyi, sabırlı olmayı ve öteki dünyada bir cennet umudunu sürdürmeyi öğretir. (...) Bu bakımdan din halkın afyonudur.  (Sosyalizm ve Din)

Sosyalizm Dinin Yasaklanmasını Savunur Mu?

Halkı sosyalizmden uzak tutmak isteyenler "sosyalizm gelecek din yasaklanacak" şeklinde bir propagandaya girişirler. Biraz araştırma yapsalar hiçbir komünist kaynakta böyle bir şey bulamayacakları gibi tam tersini söyleyen bir çok alıntı ile karşılaşacaklar. Bu, demagojik bir anit-komünist propagandadan başka bir şey değildir. Komünizmin dine karşı siyasi tavrı demokrasi ve laiklik çerçevesindedir. Çünkü komünizm dini devlet ve siyasal otorite açısından kişisel bir olgu olarak kabul eder. Dinin devlet ile ilişkisinin demokrasi ve laiklik açısından anlamı gayet basittir. Devlet (siyasi otorite) dine karışmaz, dini yönlendirmez, din de devlette mutlak hakim değildir. Herkes istediği dini seçmekte veya dinsiz olmakta özgürdür. Devlet hiçbir dini finanse etmez, devletin resmi dini yoktur. Dini hizmetler devlet tarafından değil, çeşitli dini cemaatler tarafından karşılanır. Dini eğitimi ailenin isteği ile dini gruplar tarafından verilir, devlet din eğitimi vermez.

Her siyasal hareket gibi sosyalizmde de farklı akımlar vardır. Marksizm sosyalizme ancak kitlesel işçi sınıfı devrimi ile ulaşılabileceğini savunmasına karşın, bazı sosyalist hareketler devrimin bir grup öncü devrimci tarafından darbe şeklinde, "tepeden inme" şekilde yapılmasını savunurlar. Bu tip bir "devrim" amaçlayan gruplar dinin, yasalarla yasaklanabileceğini ve ortadan kaldırılabileceğini düşünmüşlerdir.

Blankici sosyalistler şöyle diyorlar:

"Komün, insanlığı, geçmiş sefaletin bu hayaletinden" (Tanrıdan), "bu davadan" (varolmayan Tanrı dava oluyor!) "mevcut sefaletlerinden ilelebet kurtaracaktır. — Komünde papazlara yer yoktur; her türlü dinsel gösteri, her türlü dinsel örgütlenme yasaklanmalıdır. " (parantez içindekiler Engels'e ait)

Engels şu şekilde cevap veriyor:

" İnsanları par ordre du mufti (müftünün emri ile) tanrıtanımazlar haline getirmek yolundaki bu istem, Komünün iki üyesi tarafından imzalanmıştır; bunların iki şeyi keşfetmek için yeterli olanağa kesinlikle sahip bulunmaları gerekirdi: Birincisi, kâğıt üzerinde her şey buyurulabilir, ama bu onun uygulanacağı anlamına gelmez; ikincisi, arzulanmayan inançları güçlendirmenin en emin yolu baskıdır; şu kadarı kesin: Tanrıya bugün hâlâ yapilabilecek en büyük hizmet, tanrıtanımazlığı zorunlu bir dogma yapmak ve dini genel olarak yasaklayarak Bismarck'ın anti-klerikal Kulturkampf'ını (Kültür Savaşı) da geçmektir. "

(Not: Bismarck Almanya'da Türkiye'deki 'devrim'e benzer bir devrim yapmıştır. Kulturkampf adını verdiği kültür savaşı ile halkın dini yaşayışlarına otoriter müdahalelerde bulunmuştur.)

1936 Rus Sovyet anayasasından bir madde:

Basit olacak ama, özel mülkiyetin emek sömürüsüne yol açtığını çok kullanılan ıssız bir ada hikayesi ile açıklamaya çalışalım.

Diyelim ki ıssız bir adaya düştünüz. Yaşamınızı devam ettirebilmek için "üretim faaliyeti"nde bulunmanız gerekir. Yani "emek" ile hammaddeleri ürüne dönüştürmelisiniz. Ağaçlardan, taşlardan kendinize bir ev yaptınız, bazı hayvanların etinden, sütünden yününden yaralanmak için hayvan barınağı inşa ettiniz, adanın uzak kısımlarından topladığınız tohumlarla uğraşıp dininip bir tarla bile yaptınız. Sonuçta emeğiniz ile çeşitli ürünler ürettiniz.

Bir süre sonra birisi çıkageldi, dedi ki:
"Ben bu adanın mülkiyetine sahibim, işte bu yüzden bana ürettiğin ürünlerinin bir kısmını vermelisin." Siz itiraz ettiniz:
"Ama bunları ben kendi emeğim ile ürettim." 'Adanın sahibinin' cevabı hazır:
"Ama benim adamdaki ağaçlarla, toprakla, taşlarla ve hayvanlarla, işte bu yüzden ürettiklerinin bir kısmını bana vereceksin." Şimdi bu emek sömürüsü değil mi? Sizin emeğinizin ürünlerinin bir kısmını, bir başkası adanın sahibi benim diye alıp gidiyor. "Allah'ın adasını, taşını, hayvanını (kısaca üretim araçlarını) sen mi yarattın, nereden senin oluyormuş" diye sormak aklımıza gelebilir. Ancak sınıflı toplumlarda sınıfların varlığı ve üretim ve mülkiyet ilişkileri sorgulanamaz bir hal alır. Marx'ın dediği gibi sınıflı toplumlarda egemen olan fikirler egemen sınıfların fikirleridir.

İşte yukarıdaki 'ada örneği'ndeki durum feodal üretim tarzında her gün yaşanan bir şeydi. Temel üretim aracı olan toprağın mülkiyetine sahip olan aristokrat sınıf (toprak ağaları), serf denilen topraksız köylülerin emekleri ile ürettiklerinin bir kısmına el koyuyordu.

Avrupa'da feodalizm yaşanırken Asya'da başka bir üretim tarzı egemendi. Marx'ın asyatik üretim tarzı denen bu sistemde toprağın özel mülkiyeti yerine devlet mülkiyeti vardı. Ancak devletin de sahipleri vardı. Despotik devlet, tıpkı aristokratlar gibi köylülerin ürettikleri ürünlerin bir kısmına el koyuyordu. Ancak devlet diye bir tüketim öznesi olmadığından, devletin sahipleri yani devletlû sınıf üretime katkı yapmadan üretimden pay alıyordu. Anadolu'daki türkmen aşiretlerinin dediği gibi:
"Ekende yok, biçende yok; yiyende ortak Osmanlı"

Köleci toplumdaki emek sömürüsü de özel mülkiyete dayanıyordu. Ancak burada mülk olan yani bir 'eşya' olarak kabul edilen şey, insandı. Efendiler, kölelerinin sahibiydi. Doğal olarak kölelerin ürettikleri tüm ürünler bizzat kölenin sahibi olan efendinindi. Tabiki kölenin yaşamını devam ettirmesi için gereken kısım, efendinin belirlediği kadarı ile köleye geri dönüyordu.

Kapitalizmde yine özel mülkiyete dayalı bir emek sömürüsü yaşanıyor. Burada bahsedilen 'özel mülkiyet' liberallerin sürekli çarpıttıkları gibi kişisel kullanım için örneğin kişisel ayakkabı, ev, araba vs. değil üretim araçları için bahsedilen özel mülkiyettir. Yani fabrikaların, makinaların, büroların, toprağın, taşın, demirin, madenlerin özel mülkiyeti. Kapitalizmde çalışan sınıf işçi sınıfı veya proletaryadır. İşçi sınıfının emeği ile ürettikleri kendisinin değil, kullandığı üretim aracına sahip olan kapitalistindir. (sermayedarın, patronun) Örneğin bir ayakkabı fabrikasında çalışan işçi ürettikleri ayakkabılar üzerinde hiçbir tasarruf hakkına sahip değildir. Artık o ayakkabılar patronun malıdır. Patron ayakkabıları satar, çeşitli hammadde giderlerinden (deri, iplik ve işçinin ücreti ile diğer giderler) kalan para patronun kârıdır.

İşçi emeğinin ürettiğinin tam karşılığını almaz. Yani işçi örneğin 10 ayakkabı üretecek kadar emek harcamışsa 10 ayakkabı parası almaz. Çünkü o zaman derinin, fabrikanın ve diğer üretim araçlarının sahibi olan patrona bir şey kalmaz. Halbuki patron kâr elde etmek için üretim yaptırıyor. İşçi iyi veya kötü bir ücret alır, ancak emek ile üretime katkı yaptığı için değil de özel mülkün sahibi olduğu için üretimden pay alan bir patronu varsa, o işçinin emeği sömürülüyor demektir. Tıpkı ıssız adadaki hayali üreticinin emeğinin sömürülmesi gibi...